Artikel
Technologieën voor windonderzoek
In het algemeen zijn er drie technologieën om wind in de gebouwde omgeving te beoordelen:
- Praktijkmetingen
- Windtunnelonderzoek
- Computersimulaties (CFD of Computational Fluid Dynamics)
Praktijkmetingen
Bij het beoordelen van een bestaande situatie of een bestaand windprobleem kunnen windsnelheden en windrichtingen in de praktijk worden gemeten. Een belangrijk voordeel van praktijkmetingen is dat er geen vereenvoudigingen of aannames nodig zijn met betrekking tot gebouwgeometrieën of atmosferische omstandigheden.
Om statistisch betrouwbare gegevens te verkrijgen, moeten metingen echter gedurende een langere periode worden uitgevoerd, doorgaans enkele maanden. Alleen dan komen voldoende verschillende weers- en windomstandigheden voor tijdens de meetperiode.
Een andere beperking van praktijkmetingen is dat gegevens slechts op een beperkt aantal meetlocaties kunnen worden verzameld. Hierdoor ontstaat geen volledig beeld van alle windverschijnselen binnen een gebied. Daarnaast is het vaak lastig om een momentopname van de gemeten wind te relateren aan de ongestoorde windcondities die bekend zijn bij nationale meteorologische instituten. Deze instituten beschikken meestal over statistische windgegevens op landelijke schaal.
Praktijkmetingen kunnen waardevol zijn om mogelijke knelpunten of aandachtspunten te identificeren, maar worden niet aanbevolen als enige methode voor een volledige windbeoordeling in stedelijke gebieden. Voor toekomstige situaties, zoals een nog te realiseren bouwontwikkeling, zijn praktijkmetingen bovendien geen optie.
Windtunnelonderzoek
Als alternatief voor praktijkmetingen kan een schaalmodel van een deel van een stad worden gebouwd en getest in een atmosferische grenslaagwindtunnel. In een dergelijke windtunnel kunnen realistische windcondities voor verschillende windrichtingen worden nagebootst, inclusief het dynamische gedrag van de wind.
Om de invloed van individuele gebouwen of vegetatie te onderzoeken, kunnen elementen eenvoudig aan het schaalmodel worden toegevoegd of eruit worden verwijderd, waarna de test opnieuw uitgevoerd kan worden. Net als bij praktijkmetingen kunnen windgegevens echter alleen worden verzameld op de locaties waar meetinstrumenten in het schaalmodel zijn geplaatst. Wat er tussen deze meetpunten gebeurt, blijft daardoor grotendeels onbekend.
Een andere beperking wordt veroorzaakt door de schaal van het model. Lokale windeffecten, bijvoorbeeld op balkons van hoogbouw of andere particuliere buitenruimten, zijn vaak niet goed meetbaar. De benodigde meetapparatuur is hiervoor simpelweg te groot in verhouding tot de schaal van het model en de onderzochte locatie.
CFD computersimulaties
In plaats van een fysiek schaalmodel te bouwen, kan ook een driedimensionaal computermodel van een stadsgebied worden opgesteld. Met behulp van gespecialiseerde CFD-software worden vervolgens de windstromingen berekend voor uiteenlopende atmosferische omstandigheden, zoals verschillende windsnelheden, windrichtingen en luchttemperaturen.
Ook bij CFD-simulaties kan de invloed van individuele gebouwen of vegetatie eenvoudig worden onderzocht door elementen aan het model toe te voegen of eruit te verwijderen en een nieuwe simulatie uit te voeren. De rekentijd van een CFD-simulatie is doorgaans wel langer dan de uitvoeringstijd van een windtunnelproef.
Het belangrijkste voordeel van CFD is dat de software inzicht geeft in windsnelheden en windrichtingen in de volledige onderzochte ruimte. Hierdoor kunnen opvallende of onverwachte windverschijnselen eenvoudig worden geïdentificeerd. Omdat het computermodel niet op schaal wordt verkleind, kunnen bovendien alle details van de luchtstroming rond bijvoorbeeld kleine balkons, terrassen en andere particuliere buitenruimten worden geanalyseerd.
Voor het beoordelen van gemiddelde windsnelheden in stedelijke gebieden en het ontwerpen van een comfortabel en veilig windklimaat zijn CFD-simulaties uitgebreid gevalideerd en bewezen betrouwbaar, mits de analyses worden uitgevoerd door ervaren CFD-specialisten.
Voor het nauwkeurig simuleren van winddynamica, zoals windstoten en turbulente fluctuaties, worden CFD-methoden nog voortdurend verder ontwikkeld en verbeterd.



